Search
Câu chuyện văn hóa
Ông Lê Ba và tôi
Thursday, 19/09/2024, 07:54 GMT+7
Năm 1990, tôi xa quê vào SG tìm kế mưu sinh. Hành trang của thẳng sinh viên Thủy lợi mới ra trường, thiếu đủ bề nên buộc chọn bá nghệ ở mảnh đất làm tư nhân mà lập thân. Duyên đưa tôi được làm việc với các ông Bảy Bàng, Minh Phụng, Hai Thành, BS Xuân Ái... người đủ duyên và ngộ với tôi là ông Lê Ba quê gốc Điện An, Điện Bàn, Quảng Nam, người sáng lập Công ty gỗ Đức Thành.
Năm 1997, chú Bảy Lý (cai thầu) nhắn tôi ghé công ty Đức Thành ( Lê Đức Thọ, Gò Vấp) gặp ông Lê Ba. Vừa gặp, ông đi thẳng vào yêu cầu cần khái toán định giá nhà máy này. Dẫn tôi đi quanh nhà máy để giới thiệu quí mô, chợt ông quay lại:
- Mày không đo vẽ lấy gì tính?
- Con nghe chú nói và quan sát sẽ định được, tôi buột miệng:
Chắp hai tay sau lưng, ông tỉnh queo:
- Hôm trước, có thăng KS điện vào xin việc nói kiểu mày cho nghỉ rồi.
Hì, sau một đêm miệt mài sơ phác họa đồ cùng khái toán, sáng hôm sau ghé gặp ông lướt qua bản vẽ và khái toán, ông dừng ở con số khái toán. Chắc trùng với dự kiến, ông phán:
- Được! Và rút bóp gởi tôi 200USD, tôi từ chối vì việc không đáng. Vậy mà hai tháng sau, nhờ người đến tận công trình tôi làm việc chuyển phong bì, nhắn buộc phải nhận.
Giữa năm 1998, Ông già điện ghé công ty và dẫn qua mảnh đất 8000m2 bên Phan Huy Ích, Gò Vấp bây giờ. Chỉ tay mảnh đất, ông bảo tính toán để san lấp. Tôi thoái thác vì không chuyên, Ông giận:
- Thì đo vẽ, tính giá kêu người khác làm.
Mượn máy kinh vĩ, kết hợp với A Chánh ( người Đức Thành) đi Mia đo vẽ. San lấp xong, ông hỏi:
- Mày lời được bao nhiêu?
- Dạ, 10 triệu chú à!
Ông bảo, cho thêm 10 triệu nữa đưa vào quyết toán. Bảo tài xế đánh xe về - ngồi xe Honda tôi chở, ông chỉ ghé đường Cây Trâm ăn trưa . Ông hỏi thăm tôi chuyện gia cảnh và công việc. Tân cuộc, ông báo sẽ triển khai làm nhà máy gỗ trên đất vừa san lấp:
- Mày nhắm làm được không? Tôi phân vân:
- Chú Ba tin, cho con cơ hội. Con sẽ làm được.
Thật tình, lúc ấy tài chính tôi chỉ được 200 triệu, thợ cơ hữu chỉ 25 quân, thiết bị thi công xem như không có gì. Mỗi niềm tin kinh nghiệm và nhiệt huyết trách nhiệm bản thân là tạm. Ông già cho vài địa chỉ nhà máy của Đài Loan, Hàn Quốc... ghé tham quan lên bản vẽ theo hướng qui hoạch dây chuyền, quí mô nhà máy ông đưa ý tưởng.
Xây dựng nhà máy này, là cuộc đua lớn của tôi về mọi mặt. Vi tin và có ý giúp cơ hội cho tôi, nên ông hỗ trợ rất nhiều, ngay cả nước khoảng Sapuwa ông cho người chở từ nhà máy để thợ hồ uống. Ông kiêm luôn giám sát công trình lúc rảnh rỗi, sợ tôi thiếu tiền trang trải, mỗi khi có nguồn tiền về công ty- ông viết giấy ứng tiền và ký sẵn bảo ghé công ty nhận tiền. Khi nhận tiền, vừa dắt xe ra đến cổng là thấy ông trước cổng:
- Nhận tiền được chưa? Tôi hiểu tâm tính ông, người ngoài cứ ngỡ tự thiết kế, thi công công trình, không giám sát, được tin dùng thì tha hồ. Hì!
Khi sắp hoàn thiện nhà máy năm 2001, ông gói ghém tài chính, bảo tôi thiết kế trường tiểu học Phan Thành Tài, Ngôi trường từ thiện nằm đối diện tháp Bằng An, Điện Bàn toạ lạc ở vùng trũng trên 1 ha. Ngôi trường đạt tiêu chuẩn quốc gia, tất cả trang thiết bị chất lượng. Ông tâm sự, làm tầng lầu để giúp dân trú ngụ vào mùa lũ. Cứ đầu tháng 9, ông tích sẵn nước, mì tôm ...ở trường để có lương thực cho dân trú lũ. Đây là ngôi trường ông ấp ủ dành cho quê, dù trước đó ông đã âm thầm làm từ thiện nhiều việc khác! Hoàn thành ý nguyện xong, sáng Tết mồng 1 năm đó, ông chiêu đãi riêng tôi mấy món miền trung của Bác Ba gái làm cùng với 3 chai rượu ngoại, mỗi chai ông rót một ly mời. Tôi được thượng khách dù chỉ hàng con cháu của ông.
Cuộc đời ông luôn nhìn và đi sớm với thời cuộc! Tiếp năm 2004, Ông tiến hành nhà máy gỗ 3ha ở Tân Uyên, Bình Dương. Tiến trình xây dựng nhà máy lúc nào cũng gấp rút và đưa vào khai thác ngay song hành ông xây dựng khu cưa xẻ sấy tẩm gỗ ở Bến Cát. Tất cả đều theo chu trình khép kín không bị động hay phụ thuộc. Nhìn thấy cây Bạch đàn rất nhiều, nhưng chỉ đưa vào làm giấy. Ông bảo tôi chở mẫu bạch đàn ở quê vào nghiên cứu chế tác khắc phục độ xé và cong vênh để tạo ra thành phẩm đồ gỗ nội ngoại thất. Có những đêm 10h tối, suy nghĩ được ý tưởng hay ông điện thoại và chia sẻ với tôi ngay. Ngày đạt được mẫu bàn gỗ chất lượng hơn cây cao su và tràm- ông vuốt miệng cười, ánh mắt long lanh sau cặp kính trắng.
Thấy tôi cứ chạy xe máy hoài, ông xót:
- Lấy chiếc xe hơi của nhà máy Tân Uyên đi. Tôi thoái thác vì đi xe hơi say xe, ông trách:
Tập lái hoài hết say, chuyện nhỏ mà làm không được mầy? Hì. Cả cuộc đời ông không thích siêu xe, nhà biệt thự, du lịch nước ngoài... Chỉ đơn giản sống một căn phòng nhỏ với chiếc giường, tủ và bàn làm việc cùng vài chậu lan trước ban công và đàn chim sẻ thiên nhiên mà mỗi sáng ông thường rải thóc cho chúng. Ngày mồng một Tết, ông đi sớm đến các nhà máy lì xì cho nhân viên. Với ông, khi giao việc cho người khác bao giờ cũng đưa họ vào thế vươn lên và độc lập phát triển xong việc ông rút bóp bồi dưỡng liền. Bản thân tôi cũng nhiều lần phải căng như dây đàn. Nhìn kết quả chưa ưng ý, ông chỉ gắn:
- Sao anh? Vậy thôi, tôi tự hiểu và điều chỉnh.
Lúc rảnh rỗi, ông dẫn tôi đi thăm quan cây cảnh, vườn mai. Những chiều cùng ông thăm hoàn cảnh người thân- ông giảng giải sự đời, nhắc tôi mua và làm một số việc cho họ mà không bao giờ nói trước. Ông kể chuyện ngày ở quê, ngày chiến khu, những lúc giao thời khó khăn... nhưng với ông thì chưa bao giờ khuất phục. Với ông lắm lúc cực đoan nhưng bên trong là sự yêu ghét phân minh, cảm thông và đầy trăn trở! Nhìn gia phong của gia đình được như vậy, tôi ngẫm và học được nhiều ở ông.
Ảnh: anh Thanh bên căn nhà gỗ kỉ niệm của Bác tặng anh
Tiếc thay! Bạo bệnh bất ngờ đến với ông năm 2005. Các chương trình nhà máy Mỹ Phước 10 ha, chương trình Ký túc xá cho sinh viên tỉnh lẻ... đành gác lại. Tháng ngày cuối đời ông thường lên nhà máy Tân Uyên, trưa lại rủ tôi ăn trưa Quán 18 (Bình Dương) với món sườn nướng mà ông hay dùng. Có lần ông bảo lấy Honda chở ông đi test bệnh các cơ sở Y mà tôi quen, dù ông đã khám những nơi đầu ngành rồi. Ông tự xác định và chấp nhận bệnh tật!
Khi bệnh tình trở nặng, ông gọi lên phòng riêng, chỉ tay vào hộc đầu giường lấy tiền, theo căn dặn làm một số chuyện cho người thân và hứa với ông giám sát cho hiệu quả.
Trước lúc ông mất 2 ngày, Thành (con trai trưởng) báo anh Thanh ghé nhà Lý Tự Trọng ông già gặp. Vào phòng, thấy thể xác và thần thái ông xuống rất nhiều. Ông hỏi thăm công việc tôi và những việc ông dặn làm xong chưa? Ông vẫy tay bảo lại gần hơn nữa, đưa tay ông vuốt hai bên má tôi, cử chỉ lần đầu và lần cuối cùng ông dành cho tôi. Và bảo:
- Thôi về đi!
Tôi bước vội khỏi phòng, nước mắt chảy dài, tôi không muốn ông nhìn thấy sự bi lụy. Nán ngoài phòng để tịnh tâm, gạt vội nước mắt thẫn thờ ra về. Ông ra đi thanh thản sau đó!
Sau khi ông mất, tôi không muốn làm xây dựng nữa. Duyên đưa tôi gặp được ông, tôi ngộ được nhiều điều và xác định những điều cần làm. Gạt bỏ nhiều điều, bất chấp thị phi!
Ảnh: Tượng Bác Lê Ba & loài hoa lan mà Bác thích bên cạnh chiếc xe một thời tôi cùng Bác rong rủi
Dự giỗ thứ 15 sau ngày ông rời cõi thực để vào hư không. Mùa Vu Lan - Tháng ngày bảo hiếu! Với tôi được ông quí là quá đủ. Tôi nợ ông rất nhiều về những gì ông đã dạy và dành cho tôi.
Kính nhớ ông. Chú Lê Ba.
Mạn phép gia đình xin được chia sẻ dòng cảm xúc về chú Lê Ba.
Nguồn: Facebook Vũ Trọng Thanh
Ngày 13 Tháng 8 năm 2022
TAG: Bác Lê Ba, Gỗ Đức Thành
Liên kết
